هوش مصنوعی فرصتی برای بازطراحی روایت گردشگری گلستان

مسعود زیارتی مسئول روابط‌عمومی و امور فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان در یادداشتی به‌مناسبت هفته گردشگری نوشت: در گذشته بخش مهمی از معرفی یک مقصد بر بروشورها، تبلیغات محیطی، نمایشگاه‌ها و رسانه‌های سنتی استوار بود، اما گردشگر امروز پیش از آغاز سفر، مقصد خود را در فضای دیجیتال جست‌وجو می‌کند، تصاویر و تجربه دیگران را می‌بیند، مسیر و محل اقامت را بررسی می‌کند و بر اساس مجموعه‌ای از اطلاعات، برای سفر خود تصمیم می‌گیرد. از همین رو، حضور دقیق، هدفمند و قابل‌اعتماد مقاصد گردشگری در فضای دیجیتال دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای رقابت در بازار گردشگری است.

گلستان در این عرصه داشته‌های فراوانی برای روایت کردن دارد؛ از جنگل‌های هیرکانی، خلیج گرگان و پهنه‌های طبیعی متنوع تا برج جهانی قابوس، دیوار بزرگ گرگان، شهر تاریخی استرآباد، فرهنگ و آیین اقوام، صنایع‌دستی، خوراک، روستاها و جلوه‌های زندگی بومی. هوش مصنوعی می‌تواند به ما کمک کند این تنوع را متناسب با نیاز و علاقه هر مخاطب، دقیق‌تر و جذاب‌تر معرفی کنیم.

کاربرد هوش مصنوعی در گردشگری تنها به تولید متن و تصویر محدود نیست. تحلیل نیاز و رفتار گردشگران، پیشنهاد مسیرهای متناسب با علایق آنان، دسترسی سریع‌تر به اطلاعات جاذبه‌ها و تأسیسات، ترجمه و ارتباط با گردشگران خارجی، پاسخ‌گویی هوشمند، مدیریت بهتر محتوا و معرفی هدفمند ظرفیت‌های کمترشناخته‌شده، بخشی از فرصت‌هایی است که این فناوری پیش روی صنعت گردشگری قرار داده است.

در این میان، مسئولیت روابط‌عمومی‌ها و فعالان رسانه‌ای نیز جدی‌تر می‌شود. هرچه تولید محتوا آسان‌تر و سریع‌تر شود، اهمیت «اطلاعات معتبر» افزایش می‌یابد. هوش مصنوعی زمانی به کمک گردشگری خواهد آمد که بر داده‌های صحیح، محتوای مستند و روایت‌های اصیل استوار باشد. انتشار اطلاعات نادرست درباره یک اثر تاریخی، مسیر گردشگری یا ظرفیت بومی می‌تواند همان اندازه که فناوری فرصت ایجاد می‌کند، به اعتماد مخاطب آسیب بزند.

بنابراین هوشمندسازی گردشگری را نباید صرفاً استفاده از چند ابزار تازه دانست. این تحول نیازمند ایجاد و تکمیل بانک‌های اطلاعاتی معتبر، تولید محتوای باکیفیت، آموزش فعالان گردشگری، تقویت سواد دیجیتال و فراهم کردن زمینه بهره‌گیری کسب‌وکارهای کوچک و جوامع محلی از فناوری است.

همزمان باید به یک اصل مهم توجه داشت؛ فناوری قرار نیست جای انسان را در گردشگری بگیرد. سفر پیش از هر چیز تجربه‌ای انسانی است. مهمان‌نوازی مردم، گفت‌وگو با جوامع محلی، لمس فرهنگ و آداب یک منطقه و تجربه واقعی مقصد را هیچ فناوری نمی‌تواند جایگزین کند. هوش مصنوعی باید ابزاری برای نزدیک‌تر کردن گردشگر به این تجربه‌ها باشد، نه فاصله گرفتن او از آن‌ها.

هفته گردشگری امسال می‌تواند فرصتی برای آغاز جدی‌تر این نگاه باشد؛ اینکه از خود بپرسیم چگونه می‌توانیم با کمک فناوری، گلستان را بهتر روایت کنیم، اطلاعات مطمئن‌تری در اختیار مسافر قرار دهیم، سفر را برای او آسان‌تر کنیم و در عین حال منافع بیشتری از گردشگری را به جوامع محلی و فعالان این صنعت برسانیم.

آینده گردشگری متعلق به مقصدهایی است که بتوانند میان «فناوری» و «هویت» تعادل برقرار کنند. گلستان با تنوع کم‌نظیر طبیعی و فرهنگی خود، ظرفیت آن را دارد که در این مسیر نه فقط مصرف‌کننده فناوری، بلکه صاحب یک روایت هوشمند، معتبر و متمایز از خود باشد.