گنبد قابوس میراثی جهانی، مسئولیتی همگانی

حمید عمرانی‌رکاوندی معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان به‌مناسبت چهاردهمین سالروز ثبت جهانی گنبد قابوس در یاداشتی نوشت: گنبد قابوس، این شاهنامه باشکوه معماری ایران، با برخورداری از چهار معیار ارزش برجسته جهانی؛ شامل تجلی نبوغ خلاق بشری، نمایشگر پیشرفت‌های معماری، گواهی منحصربه‌فرد بر سنت فرهنگی ساخت آرامگاه‌ها و نمونه‌ای آغازین از گنبدهای رک، در پانزدهم دی‌ماه ۱۳۱۰ با شماره ۸۶ در فهرست آثار ملی ایران و در دهم تیرماه ۱۳۹۱، طی سی‌وششمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر سن‌پترزبورگ روسیه، با شماره ۱۳۹۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید؛ افتخاری که جایگاه جهانی این اثر بی‌بدیل را برای همیشه تثبیت کرد.

گنبد قابوس، فراتر از یک بنای تاریخی، نماد هویت مشترک مردمان این سرزمین است؛ یادمانی که در گذر قرن‌ها، فرهنگ‌ها، اقوام و آیین‌های گوناگون را در سایه خود گردآورده و با میزبانی آیین‌ها، جشن‌ها و رویدادهای فرهنگی، نقشی مؤثر در تقویت همبستگی، انسجام اجتماعی و گفت‌وگوی فرهنگی ایفا کرده است. این بنای باشکوه، همچون شناسنامه‌ای ماندگار، به ساکنان این دیار یاری رسانده تا هویت تاریخی و شخصیت فرهنگی خویش را بازشناسند و با افتخار به جهانیان معرفی کنند.

امروز، حفاظت از این میراث جهانی تنها به معنای نگهداری از یک بنای تاریخی نیست، بلکه صیانت از بخشی از هویت و حافظه تاریخی ایران‌زمین است. از همین رو، اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان باهدف شناخت، معرفی، حفاظت، نگهداری و تداوم حیات این اثر ارزشمند، می‌کوشد با رویکردی علمی و مبتنی بر حفاظت و مدیریت پایدار، برنامه‌های خود را برای صیانت از اصالت اثر، ارتقای کیفیت حفاظت، تقویت گردشگری فرهنگی، رونق اقتصادی و ارتقای جایگاه منطقه دنبال کند و با بهره‌گیری از دانش روز، مدیریت علمی و برنامه‌ریزی آینده‌نگر، زمینه حفظ و بالندگی این میراث ماندگار را برای نسل‌های آینده فراهم آورد.

بی‌تردید، صیانت از چنین گنجینه‌ای تنها در سایه عزم ملی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همراهی صمیمانه تمامی اقشار جامعه، دستگاه‌های اجرایی، نهادهای مدنی، دانشگاه‌ها، متخصصان و دوستداران میراث‌فرهنگی امکان‌پذیر خواهد بود. هراندازه این هم‌افزایی و مشارکت گسترده‌تر باشد، مسیر حفاظت و معرفی شایسته این میراث جهانی نیز هموارتر خواهد شد.

چهاردهمین سالروز ثبت جهانی گنبد قابوس، یادآور مسئولیت مشترک ما در پاسداری از این میراث جاودانه است؛ میراثی که نه‌تنها متعلق به مردم ایران، بلکه سرمایه‌ای ارزشمند برای تمامی بشریت به شمار می‌آید. امید آنکه باهمت همگان، این نماد بی‌همتای تمدن ایرانی ـ اسلامی، همچنان استوار و سرافراز، پیام‌آور فرهنگ، تاریخ و هویت این سرزمین برای آیندگان باقی بماند و جایگاه شایسته خود را در عرصه ملی و جهانی بیش از پیش تثبیت کند.