ثبت ملی خانه تاریخی هروی گرگان در فهرست آثار ملی کشور

به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان، حمید عمرانی‌رکاوندی، گفت: در جلسه اخیر شورای ملی ثبت آثار تاریخی‌فرهنگی کشور که با حضور علیرضا ایزدی مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی و اعضای شورای ملی ثبت برگزار شد، یک پرونده اثر غیرمنقول از استان گلستان با عنوان خانه هروی در شهر تاریخی استرآباد (گرگان) در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

او با اشاره به پیشینه تاریخی این بنای ارزشمند افزود: خانه هروی مربوط به اواخر دوره قاجار است که توسط «هادی خان سررشته‌دار» یکی از صاحب‌منصبان شهر استرآباد در آن دوره، بانی ساخت و ساکن در بنا بوده است.

معاون میراث‌فرهنگی استان گلستان ادامه داد: این خانه در زمان ساخت، در زمینی بسیار بزرگ‌تر از وضع موجود و متشکل از چند ساختمان یک‌طبقه و دوطبقه به همراه باغچه‌هایی نسبتاً وسیع بوده که هر یک از پسران هادی خان سررشته‌دار که آنان نیز از مشاهیر و صاحب‌منصبان شهر استرآباد در اواخر دوره قاجار و پهلوی به شمار می‌رفتند، به همراه خانواده خود در بخشی از آن سکونت داشته‌اند.

عمرانی‌رکاوندی تصریح کرد: در دوره پهلوی دوم نیز در بخش‌هایی از حیاط یا باغچه مجموعه، ساختمان‌های دیگری احداث شده است؛ ازجمله در سمت شرقی مجموعه فعلی، ساختمانی دوطبقه در سال ۱۳۲۲ خورشیدی توسط عبدالرحیم هروی در محل یکی از باغچه‌ها ساخته شد و غلامعلی هروی نیز در بنای شمالی (مرکزی) مجموعه تغییراتی را در بنای قاجاری ایجاد کرد.

او افزود: همچنین در بنای نصرت هروی که در سمت غربی مجموعه قرار دارد، بنایی در جنوب زمین ساخته شد که در نتیجه آن، سبک معماری بخش‌های قاجاری مجموعه تا حدود زیادی با الگوهای معماری دوره پهلوی جایگزین و دچار تغییر شد.

معاون میراث‌فرهنگی استان گلستان خاطرنشان کرد: در دهه ۱۳۸۰ نیز بخشی از بنای واقع در شرق مجموعه قدیمی تخریب و آپارتمانی در محل آن احداث شد. در وضع موجود، سه بخش از مجموعه مسکونی هروی در مرکز و شرق در تملک خانم زهرا صلبی و دو بخش دیگر در غرب و جنوب مجموعه در تملک شخصی به نام محمود ذهبی قرار دارد.

او با بیان اینکه خانه هروی از نظر معماری دارای ویژگی‌های شاخصی است، گفت: این مجموعه تاریخی شامل سه حیاط و پنج ساختمان است که دو ساختمان در جبهه شمالی، یک ساختمان در جبهه شرقی و یک ساختمان در جبهه جنوبی آن قرارگرفته و هر دو جبهه شمالی و جنوبی پیرامون حیاط شکل‌گرفته‌اند که این ویژگی، بیانگر الگوی معماری درون‌گرای خانه‌های تاریخی دوره قاجار در منطقه است.

عمرانی‌رکاوندی در پایان تأکید کرد: ثبت این اثر در فهرست آثار ملی کشور، گامی مهم در راستای حفاظت از میراث‌فرهنگی شهر تاریخی استرآباد و معرفی ظرفیت‌های معماری و تاریخی استان گلستان به شمار می‌رود و زمینه لازم برای حفاظت، مرمت و بهره‌برداری فرهنگی از این بنای ارزشمند را فراهم خواهد کرد.