جشنواره بین المللی فرهنگ و اقوام

ثبت ملی ۵ میراث ناملموس استان گلستان/ تعداد آثار ناملموس استان گلستان  به ۱۱۵ اثر رسید

معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان از ثبت ملی پنج میراث فرهنگی ناملموس در جلسه شورای ثبت میراث ناملموس کشور خبر داد و گفت: با ثبت این آثار، تعداد میراث ناملموس ثبت ملی‌شده استان گلستان به ۱۱۵ اثر افزایش یافت.

به گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گلستان، حمید عمرانی رکاوندی، گفت: در جلسه اخیر شورای ثبت میراث ناملموس کشور، پنج اثر از میراث فرهنگی ناملموس استان گلستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

 

معاون میراث فرهنگی استان گلستان افزود: مراسم روز «کُجِه‌وِه» عروس ترکمن، خوراک نوروزی «ماش قطاب» شهرستان گرگان، «آلاجا یوپ» نوار دستباف قوم ترکمن، مراسم سنتی «خاله خاله» شهرستان گالیکش و خوراک آیینی «آش آش خمیر» روستای قلعه قافه از جمله آثاری هستند که در این نشست به ثبت ملی رسیدند.

 

او با اشاره به آیین «کُجِه‌وِه» عروس ترکمن بیان کرد: ترکمن‌ها در گذشته از کجاوه که اتاقکی با اسکلت چوبی مزین به پارچه‌های رنگین بود و بر روی شتر یا گاری قرار می‌گرفت، برای انتقال عروس و ساقدوش‌های او استفاده می‌کردند. از سقف کجاوه نیز زنگوله‌ای آویخته می‌شد تا با حرکت چهارپا به صدا درآمده و نوید جشن و سرور و آیین عروس‌کشان را به مردم شهر یا روستا اعلام کند. امروزه نیز آخرین روز مراسم عروسی در فرهنگ ترکمن با عنوان «کُجِه‌وِه» شناخته می‌شود.

 

او درباره خوراک نوروزی «ماش قطاب» شهرستان گرگان نیز گفت: این غذای اصیل گرگانی از جمله خوراک‌هایی است که از فصل زمستان به دلیل خواص درمانی ماش پخت آن آغاز شده و تا شب عید نوروز ادامه می‌یابد و امروزه علاوه بر سفره نوروزی، در دورهمی‌ها و مناسبت‌های مختلف نیز طبخ و سرو می‌شود.

 

عمرانی رکاوندی با اشاره به کارکرد فرهنگی «آلاجا یوپ» تصریح کرد: یکی از رایج‌ترین شیوه‌های مقابله با چشم‌زخم در میان قوم ترکمن، استفاده از نوار دستباف آلاجا یوپ است که از تابیدن دو رشته نخ سیاه و سفید به یکدیگر تهیه می‌شود. این نوار به‌عنوان مچ‌بند برای سربازان، زائران خانه خدا و همچنین به‌صورت آویز تزئینی در سر در منازل، خودروها و حتی بر گردن دام‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

او در ادامه با اشاره به مراسم سنتی «خاله خاله» شهرستان گالیکش افزود: این آیین که از سنت‌های ایام نوروز در منطقه به شمار می‌رود، حدود ده روز مانده به عید توسط جوانان و نوجوانان برگزار می‌شود و طی آن با اجرای آوازهای محلی موسوم به «بایتی» و سردادن نغمه «خاله خاله»، آمدن بهار را به اهالی روستاها نوید داده و با مراجعه به منازل، عیدی دریافت می‌کنند.

 

معاون میراث‌فرهنگی استان گلستان همچنین درباره خوراک آیینی «آش آش خمیر» روستای قلعه قافه شهرستان مینودشت گفت: این غذای سنتی که در میان قوم تات رواج دارد، وابسته به تقویم کشاورزی منطقه بوده و از اواخر بهار همزمان با آغاز فصل درو تا پایان برداشت محصول توسط زنان خانواده طبخ می‌شود و در گویش محلی به معنای رشته‌پلو است.

 

او خاطرنشان کرد: ثبت میراث فرهنگی ناملموس، گامی مؤثر در راستای حفظ و انتقال سنت‌ها، آیین‌ها و دانش بومی به نسل‌های آینده و تقویت هویت فرهنگی جوامع محلی است.